Saturday, March 17, 2012

Biyoinformatik mi? Yoksa Biyoenformatik mi?

Yazılarıma konu ararken kitaplarla birlikte interneti de karıştırıyorum. Yabancı kaynaklar elbette fazlaca var ve yeterliler, ancak Türkçe kaynaklara baktığımda ilk gözüme çarpan bu alanın isminin farklı kullanımları oldu.

Biliyorsunuz, İngilizcede bu alana bioinformatics deniyor. Gayet normal, çünkü İngilizcede informatics "ics" eki ile birlikte information sözcüğünden geliyor. Bu sözcük ise Latince kökene sahip1. Enformatik sözcüğü Türkçeye, Fransızcadan informatique sözcüğünden, "enformatik" olarak gelmiş, ayrıca bilişim olarak da Türkçesi önerilmiş2. Elbette bu Fransızca sözcük de İngilizcesi ile aynı kökene sahip.

Bu birkaç etimolojik bilgiden sonra, biyoinformatik sözcüğünün hatalı bir aktarma olduğunu görebiliriz. Doğru kullanım "biyo" ön eki ile enformatik kelimesinin birleşiminden oluşan biyoenformatik sözcüğü olacaktır.

İlginç bir not ise, Google'ın biyoenformatik aramasını "biyoinformatik mi demek istediniz" diyerek düzeltmesi tüm bunlardan şüphe duymamıza neden olabiliyor. Umarım Google da bu durumu düzeltecek bir adım atacak.

Peki, neden TDK'nin önerisi bilişim sözcüğünü kullanmıyoruz? Ne yazık ki, bunu tartışacak kadar dil bilgim yok ve alanı da bu kadar fazla tanımıyorum. Ama bu, bilişim kelimesinin zaten henüz çok fazla kullanımda olmamasından dolayı olabilir.

Kaynaklar
1. Wiktionary: information, http://en.wiktionary.org/wiki/information
2. TDK Güncel Türkçe Sözcük, http://www.tdk.gov.tr

No comments: